ელენე ახვლედიანი

ელენე ახვლედიანი (1901–1975)

ელენე ახვლედიანი ქართული მოდერნიზმის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფიგურა და გამორჩეული ფერმწერია, რომელმაც ევროპული მხატვრული გამოცდილება მშობლიურ გარემოსთან ორგანულად გააერთიანა. მისი შემოქმედება ქართული პეიზაჟის ახლებურ გააზრებას ეფუძნება, სადაც მთავარი როლი ენიჭება არქიტექტურულ რიტმსა და ფერთა გამას.

შემოქმედებითი გზა და განათლება: დაიბადა თელავში, სადაც ადრეული ასაკიდანვე გამოავლინა ხატვის ნიჭი. სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში გიგო გაბაშვილის კლასში. 1920-იან წლებში, როგორც გამორჩეული ნიჭის მქონე სტუდენტი, სასწავლებლად გაემგზავრა იტალიასა და საფრანგეთში.

პარიზული პერიოდი: 1922-1927 წლებში ელენე ახვლედიანი პარიზში, კოლაროსის აკადემიაში სრულყოფდა ოსტატობას. სწორედ ამ პერიოდში ჩაეყარა საფუძველი მის ცნობილ „პარიზულ პეიზაჟებს“, რომლებიც „შემოდგომის სალონში“ იფინებოდა. პარიზულმა გარემომ ჩამოაყალიბა მისი ინდივიდუალური სტილი – ხაზგასმული კონტურები და ლოკალური ფერების ჰარმონია.

თბილისი და პეიზაჟის ხელოვნება: სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, ახვლედიანმა მთელი ცხოვრება ძველი თბილისის, ქუთაისისა და თელავის უბნების დოკუმენტირებასა და მხატვრულ გააზრებას მიუძღვნა. მისი ტილოები არა მხოლოდ არქიტექტურული ჩანახატებია, არამედ ქალაქის სულიერი პორტრეტები, სადაც თბილისური აივნები, ვიწრო ქუჩები და ციხე-სიმაგრეები ცოცხალ ორგანიზმებად გვევლინებიან.

მოღვაწეობა თეატრში: ფერწერის პარალელურად, ელენე ახვლედიანი წარმატებული სცენოგრაფი იყო. მან გააფორმა 70-ზე მეტი სპექტაკლი როგორც საქართველოში, ისე მის ფარგლებს გარეთ. მისი დეკორაციები ყოველთვის გამოირჩეოდა სივრცითი სიზუსტითა და თეატრალური პირობითობის დახვეწილი აღქმით.